خب. تا اینجا چند مثال از سیستمهای پیچیده دیده ایم
بیایید برخی از ویژگیهای آنهارا که تا به حال دیدهایم مرور کنیم
اولین ویژگی را که تا به حال چندبار اشاره کرده ام این است که
سیستمهای پیچیده، از اجزاء ساده درست شده اند
که «عامل» نام دارند.
آنها نسبت به کل سیستم، بسیار ساده اند.
یک ویژگی معمول دیگر این است که اجزای مختلف سیستم
به صورت غیرخطی با همدیگر تعامل میکنند.
درباره اینکه واژه «غیرخطی» چه معنایی دارد، فصل آینده صحبت خواهیم کرد.
اما خیلی غیررسمی، به این معناست که اجزا به صورتی با یکدیگر تعامل دارند که
نمیتوانید به سادگی فعالیت آنها را با هم جمع بزنید.
و رفتار کلی سیستم، اینگونه ناشی میشود
خیلی دم دستی، میتوانیم اینطور بگوییم که:
کل، از جمع اجزاء بیشتر است!
این واقعا معنای «غیرخطی» است. بعدا به آن بازخواهیم گشت.
ما همچنین دیدهایم که در سیستمهایی که مشاهده میکردیم
اجزاء، توسط هیچ تصمیمگیرندهی مرکزی، کنترل نمیشدند.
هیچ کنترل کنندهی مرکزی ای برای مورچهها یا سیستم ایمنی بدن وجود نداشت.
یا در اقتصاد، یا در هر مثال دیگری که نشان دادم.
در عوض، آنچه که دیدیم این بود که سیستم قادر بود خودش را در یک حالت غیرمتمرکز
کنترل کند. ... و نهایتا
ایده کلیدی که در سرتاسر بحث «سیستمهای پیچیده» مهم است
مفهوم «رفتار برآیند» است
واژهی «برآیند» در اینجا به ویژگیهای سیستم اشاره دارد
که به راحتی نمیتواند از اجزاء منفرد، فهمیده شود.
نمیتواند از گروههای کوچک از اجزاء فهمیده شود.
بلکه بیشتر خروجیهای کلی یک سیستم هستند
و باید در سطح سیستمی (به جای سطح فردی)
فهمیده و شناخته شوند.
بگذارید چند مثال از برخی«رفتارهای برآیند»
که از آن صحبت میکنم بزنم.
اولین مثال، تشکیلات سلسله مراتبی است
این یکی به ارگانیسمهای بیولوژیکی اشاره دارد
که ساختار سلسله مراتبی دارند
و دامنهی وسیعی از سلولها تا اندامها
تا کل بدن و حتی تا کلونیها و جامعه را شامل میشوند.
اینکه چطور این سلسله مراتب برآیند اجزاء اولیه اش است
و اینکه تعامل اجزا درسطوح مختلف
چطور است، ازسوالهای مهم در «سیستمهای پیچیده» میباشند
در این کورس، ما چند مثال از ساختارهای سلسله مراتبی را خواهیم دید
یک مثال دیگر از «رفتار برآیندی»، پردازش اطلاعات است
و آن این است: یک سیستم به عنوان یک کل، در حال دریافت اطلاعات از محیطش است
و همچنین درباره وضعیت خودش
و از این اطلاعات برای تصمیم گرفتن به عنوان یک کل
استفاده میکند
اجزاء به طور منفرد جمع آوری اطلاعات
یا تصمیم گیری را انجام نمیدهند
این نوع پردازش اطلاعات فقط میتواند در سطح سیستمی
انجام شود
خواهیم دید که چطور سیستم های پیچیده مانند کلونی مورچه ها
یا سیستم ایمنی یا مثال های دیگر
قادرند اطلاعات را به طور جمعی دریافت و متناسب با
کل سیستم، استفاده کنند
یک مثال دیگر از رفتار برآیندی
موردی است که من آن را دینامیک پیچیده ی سیستم مینامم
واژهی «دینامیک» به چگونگی تغییر سیستم با الگوهای خود
در فضا و در زمان اشاره دارد
مثلا شاید دیده باشید که مورچه ها وقتی دنبال غذا میگردند دنبالههایی تشکیل
میدهند و کل کلونی یه الگوی مشخص به خود میگیرد
که به طور پیچیده در طول زمان تغییر میکند
همچنین ممکن است به قیمتهای بازار بورس فکر کنید
که به طور پیچیده و پیشبینی ناپذیر تغییر میکند
داشتن دینامیک پیچیده یکی از ویژگی های
تمام سیستم های پیچیده است که آنها را بررسی میکنیم
در نهایت، در تمام این سیستم ها، ما فرگشت و یادگیری را مشاهده میکنیم
تمام این سیستم ها چه بیولوژیکی یا اجتماعی یا تکنولوژی
برخی از انواع فرگشت به معنای داروینی را از خود نشان میدهند
و این فرگشت معمولا سازگاری یا یادگیری را نتیجه میدهد
که یعنی سیستم تکامل مییابد تا بقا داشته باشد
یا در برخی از محیط ها بهتر عمل کند
این چیزی است که ما بسیار زیاد در طول این کورس روی آن تمرکز خواهیم کرد